Zoek
Sluit dit zoekvak.
Zoek
Sluit dit zoekvak.

Wat is een familieopstelling?

25 augustus 2023

Hoe jij je vandaag gedraagt, kun je grotendeels herleiden naar de dynamiek binnen jouw familie. Hoe verhoud jij je tot je vader en je moeder? Hoe verhouden zij zich tot hún ouders, en tot elkaar? Welke herhalende patronen zitten daarachter verscholen?

Ik werk als systemisch coach met familieopstellingen, die je overigens ook binnen een organisatie kunt inzetten. In dit artikel vertel ik je:

  • Wat een familieopstelling is.
  • Hoe het jou kan helpen om jouw plek in de familie in te nemen en te omarmen.
  • Wat dat jou op andere plekken in je leven oplevert.

In de podcastaflevering neem ik je mee in een opstelling en vertel ik je over de universele thema’s die je daarin kunt tegenkomen.

Waarom een familieopstelling?

Misschien ben jij iemand die erg conflict vermijdend is, het lastig vindt om bij je eigen gevoel te komen of de mensen om je heen in bescherming neemt. Deze eigenschappen zijn niet van de ene op de andere dag ontstaan; ze zijn er langzaam ingeslopen. Je hebt dit onbewust onderdeel van jou gemaakt, om het leven aan te kunnen.

Met jouw verhaal en familieopstellingen kijken we samen naar wat er onderligt. Welke herhalende patronen spelen zich af in jouw familie of bij jouzelf? Waar komen ze vandaan? En op welke manier uit zich dat nu in jouw dagelijks leven, in relatie tot je partner, kinderen, vrienden of collega’s?

Bert Hellinger is de grondlegger van de familieopstellingen zoals ik die o.a. geleerd heb bij het Bert Hellinger Instituut Nederland en nu toepas in mijn werk als systemisch coach. Het is een manier van kijken, die je niet alleen kunt toepassen op familie- maar ook op organisatiesystemen.

De meeste klanten met wie ik werk, hebben een zakelijk vraagstuk. De herhalende patronen die hieronder zitten, zijn echter bijna altijd in het familiesysteem ontstaan. Die neem je (onbewust) mee naar de organisatie waar je werkt.

Wat is een familieopstelling?

Om maar direct een groot misverstand weg te nemen: Veel mensen denken dat je een familieopstelling met de hele familie gaat doen. Dat is niet zo. Bij een familieopstelling gaat het om de dynamiek die jíj ervaart. Jóuw relatie met je moeder is anders dan die van jouw broer of zus. Elk verband brengt z’n eigen dynamiek mee.

Ik werk 1-op-1.

Jij komt bij mij langs en ik begeleid jou bij een familieopstelling, je ziet en voelt de dynamiek vanuit de plek die jij hebt ingenomen in jouw systeem. Ik licht toe waar je naar kijkt en je ervaart wat er mogelijk is wanneer je ‘op een andere plek gaat staan’.

Voor het maken van een familieopstelling werk ik met de Broesli blokken van Jorien Weterings, poppetjes, vloerankers of andere voorwerpen. Ook theezakjes of stoelen volstaan.

Hoe werkt een familieopstelling?

Tijdens de sessie leg jij de poppetjes (of andere voorwerpen) op een bepaalde manier neer, waarbij de poppetjes bijvoorbeeld jou en je ouders representeren. Dit doe je volledig op gevoel. Hoe verhouden jullie je tot elkaar? Welke kant kijkt iedereen op? Wie zet je dichter bij wie neer?

Vervolgens kijken we samen naar de opstelling die jij gemaakt hebt. Hoe voel jij je bij deze opstelling? Wat valt je op? Ik voel heel intuïtief mee en verbind me met de poppetjes die in jouw opstelling voorkomen.

Waarom sta jij dichter bij je moeder dan bij je vader? Was het je al opgevallen dat je ouders elkaar niet aankijken? Of misschien sta jij wel tussen ze in? Wat is de onderlinge afstand van de poppetjes en wat zegt dat over de onderlinge verhoudingen?

Van familieopstelling naar gedrag

De antwoorden op deze vragen zeggen veel over de familiedynamiek, en daardoor ook over het gedrag dat jij vandaag laat zien. Je kunt de neiging hebben om vooral naar de negatieve elementen te kijken (wat vind je lastig, waar loop je tegenaan), maar het is juist ook waardevol om te kijken naar de kwaliteiten die je hieruit hebt gehaald.

Bovendien laat ik je erkennen dat iedereen – dus ook jij – zijn of haar eigen ‘lot’ heeft. Hoewel het heel pijnlijk kan zijn dat iemand in jouw systeem te lijden heeft, kan jij dat niet oplossen. Wellicht hebben jouw grootouders bepaalde patronen (die zij weer van hún ouders hadden meegekregen) doorgegeven aan jouw ouders, die zij weer op jou projecteerden.

Een familieopstelling maakt het mogelijk om de koppeling te leggen tussen wat je hebt meegekregen vanuit jouw familiesysteem en het logische gevolg daarvan op gedrag in andere systemen (zoals jouw werk of vriendengroep) waar je lid van bent.

Ik gebruik mijn ervaring met, en kennis van, de werking van familiesystemen om te duiden wat de opstelling laat zien. Dat bewustzijn maakt het mogelijk om bepaalde patronen te doorbreken en om gedrag blijvend te veranderen. Niet alleen maakt dat jouw leven lichter, maar bovendien hoef je volgende generaties er dan ook niet langer mee te belasten.

Wat jij niet hebt ontvangen …

Je hebt waarschijnlijk veel dingen niet ontvangen van je ouders. Wellicht hebben ze het wel gegeven, maar kon jij het om moverende redenen niet ontvangen. En dus zoek je het op bij een ander, of dat nu je partner, vriendin of collega is. Maar alles wat jij vroeger niet hebt ontvangen, daar heb je het nu eenmaal mee te doen.

Ik coach je om je te laten ervaren hoe het is om dat te omarmen. Om je te verbinden met de situatie zoals die is. Zodat je stopt met het willen halen bij een ander van wat-jij-van-huis-uit niet hebt ontvangen.

Welke soorten opstellingen zijn er?

  1. Familieopstellingen
  2. Organisatieopstellingen
  3. Abstracte opstellingen

Je kunt los van familieopstellingen ook puur organisatieopstellingen doen, waarbij het gaat om de dynamiek tussen jou en je collega’s en/of werkgever. Dat kan individueel, maar het kan ook in een groepsverband met bijvoorbeeld je team.

Abstracte opstellingen gaan vooral over de relatie met jouw eigenschappen; jij in relatie tot je onzekerheid bijvoorbeeld of de dynamiek van slachtofferschap/daderschap.

In de 1-op-1 coaching maken we gebruik van de verschillende soorten, door elkaar heen.

Ben je nieuwsgierig naar familieopstellingen?

Heb je nu een beeld bij familieopstellingen, maar roept dat juist vragen op? Als je op een laagdrempelige manier wilt kennismaken met familiesystemen, verwijs ik je naar mijn onlinecursus: Ontrafeld, ontdek je eigen plek in jouw familiesysteem

Je kunt ook een 1-op-1 coaching traject bij me doen. In iedere sessie doen we opstellingen en andere oefeningen, waarbij jij steeds meer toegang krijgt tot jouw gevoel. Je gaat gaandeweg beter jouw eigen plek innemen, omdat je je realiseert welke dynamieken er spelen.

Ik ben fan van dat proces 😉 Schroom niet om contact op te nemen.

Beluister ook mijn andere podcastafleveringen over ‘De wijsheid van systemen’: de basisprincipes en de overlevingsmechanismen.

Meer podcasts

Online cursus 'Ontdek je plek'

In deze cursus krijg je:

  • 5 modules met video’s en geschreven teksten.
  • Uitleg over de werking van familiesystemen.
  • Meditaties en opdrachten.
  • Een ingesproken geleide familieopstelling.
  • Tips voor verdere verdieping.