Zoek
Sluit dit zoekvak.
Zoek
Sluit dit zoekvak.

Familiesysteem: de invloed op jouw leiderschap

6 mei 2024

In deze aflevering vertel ik hoe de patronen die jij vanuit je familiesysteem hebt meegenomen invloed hebben op jouw rol op de werkvloer. Daarvoor ga ik dieper in op de basisprincipes van systemen. Wat is een familiesysteem precies en hoe kan het doen van een familieopstelling jou een betere leider maken?

Veel luisterplezier!

Liever lezen?

Wat is een familiesysteem?

Jouw familiesysteem is een biologische bron. Vanaf je geboorte staat jouw plek in dat systeem vast: als oudste-, middelste- of jongste zoon/dochter. Je komt het beste tot je recht als je ook daadwerkelijk je eigen plek inneemt.

In werkelijkheid komt het vaak voor dat mensen binnen hun familiesysteem een andere plek hebben ingenomen. Misschien ben je vroeger tussen je ouders in gaan staan, omdat zij in een scheiding lagen. Of heb je jezelf altijd onder je jongere broertje of zusje geplaatst, omdat zij om welke reden dan ook meer aandacht opeisten.

Herhalende patronen vanuit jouw familiesysteem

De rol die jij van jongs af aan in jouw familiesysteem hebt vervuld, heeft geleid tot bepaalde loyaliteiten en patronen, welke je onbewust meeneemt naar andere plekken in je leven.

Dat je bijvoorbeeld: 

  • Gemakkelijk de leiding naar je toetrekt, maar eigenlijk wéét dat je dat te veel doet.
  • Heel perfectionistisch bent.
  • Vindt dat het altijd beter kan. 
  • Makkelijk voor anderen zorgt, maar zelf niet om hulp vraagt. 

In deze aflevering vertelde ik al eerder over de plekverwarring tussen een teamlid en aan manager.

Familieopstellingen en jouw plek in jouw familiesysteem

Om erachter te komen welke herhalende patronen jij uit jouw familiesysteem hebt meegenomen, kun je een familieopstelling doen. Het mooie is dat een familieopstelling je uit je hoofd haalt en je helpt om deze onbewuste loyaliteiten aan jouw familiesysteem te voelen. Ik gebruik het dagelijks in mijn één-op-één coaching en in deze aflevering vertel ik uitgebreid hoe dat in zijn werk gaat.

Zo kun je bijvoorbeeld sterk verbonden zijn met je grootmoeder die heel graag wilde werken, maar het niet mocht. Dan kan het gebeuren dat jij uit onbewuste loyaliteit heel hard gaat werken om de opgave van jouw oma alsnog te vervullen (ook al leeft ze niet meer of heb je haar nooit gekend). Maar als je de opgave van een ander vervult, weet je niet wanneer die klaar is. Met alle consequenties van dien.

Een familieopstelling helpt je om naar patronen te kijken die je uit jouw familiesysteem meeneemt naar andere plekken, andere systemen, in jouw leven. En omdat we over systemen praten, wordt deze manier van kijken systemisch genoemd. 

De basisprincipes van systemen

Systemen kennen vier basisprincipes, die niet alleen gelden voor familiesystemen, maar ook voor vriendengroepen, sportverenigingen en bedrijven. Als één van deze principes uit balans raakt, functioneert het systeem niet meer optimaal. En als je je bewust bent van deze werking van systemen, kan je op een andere manier naar een organisatie en jouw rol daarin kijken.

  • Een systeem werkt het beste als iedereen zijn eigen plek inneemt
  • Een systeem staat het niet toe dat iets of iemand wordt buitengesloten
  • Er is een uitwisseling tussen nemen en geven
  • Systemen willen hun bestemming bereiken

De overlevingsmechanismen van systemen

Systemen kennen ook drie overlevingsmechanismen.

Het persoonlijk geweten zorgt ervoor dat jij doet wat nodig is om te overleven in een groep, wat als een zoektocht kan voelen tussen jezelf zijn en doen wat nodig is om erbij te horen.

Het systeemgeweten zorgt voor de overleving van het systemisch geheel. Niets mag worden buitengesloten. Bijvoorbeeld de loyaliteit aan de oprichters en het gedachtengoed van een organisatie, het systeem. Dit is belangrijk bij grote veranderingen binnen bedrijven, zoals een fusie. Het is hierbij zaak om stil te staan bij de historie die aan die fusie vooraf is gegaan en te zorgen dat medewerkers zich gezien en gehoord voelen. Als dat niet het geval is, is de kans groot dat (een aantal) medewerkers hun hakken in het zand zetten uit loyaliteit naar dat wat verloren dreigt te gaan.

Tot slot hebben we de evolutionaire kracht: het overleven van het grotere geheel. Worden plannen overhoop gegooid? Dan levert dat uitdagingen en nieuwe kansen op. Kan jij daar ‘ja’ tegen zeggen, of houd je je vast aan de rode stip op de muur?

Systemische basiskennis helpt je om bij een situatie die vastzit of waar je steeds tegen hetzelfde aanloopt, vragen te stellen als:

  • Wie wordt hier buitengesloten?
  • Waar mogen we het steeds niet over hebben?
  • Wat is de roze olifant?
  • Wie staat er op een verkeerde plek?
  • Hoe zit het met de balans tussen nemen en geven?

Jouw patronen ontrafelen

Als jij je bewust bent van je eigen patronen en hoe je die ook op je werk laat zien, kan het helpen om zorgvuldig om te gaan met aannames, functiewisselingen of ingrijpende situaties zoals ontslag, reorganisaties of fusies. Hoe beter jij jouw eigen patronen kent, hoe effectiever je die kunt inzetten. 

Je wordt je bewust van wat bijdraagt, of afbreuk doet, aan het systeem als geheel. 

Een begeleide familieopstelling helpt jou om als leider steviger en comfortabeler jouw plek in te nemen. Ik help je graag om je daar bewust van te worden, want ik ben ervan overtuigd dat de wereld er mooier op wordt als we vaker die systemische pet opzetten.

Wil jij ontdekken welke herhalende patronen je met je meedraagt? Plan gerust een vrijblijvende afspraak met me in, om te zien wat ik voor je kan betekenen.

Zet je liever zelfstandig de eerste stap? Mijn online cursus is een laagdrempelige, maar effectieve manier om jezelf beter te leren kennen, aan de hand van een familieopstelling. Je gaat op je eigen tempo aan de slag met de vijf modules.

En stuur me vooral een berichtje op Instagram, een mail, of een appje om te laten weten wat je van deze aflevering vond. Altijd fijn om van je te horen!

Heb je de aflevering over familiesystemen en leiderschap niet beluisterd? Dat kan hier.

Meer podcasts