Chronische pijn en emoties: je brein spreekt

18 augustus 2025

Heb jij last van chronische pijn? Of misschien van terugkerende lichamelijke klachten die maar niet verdwijnen, hoeveel behandelingen je ook probeert? Dan is het verleidelijk om te denken dat het ‘nu eenmaal zo is’. Maar wat als ik je vertel dat je brein misschien iets heel anders probeert te zeggen?

Ik heb zelf ervaren hoe diep de relatie tussen chronische pijn en emoties kan zijn. En hoe bevrijdend het is als je die onderliggende laag durft te onderzoeken.

Luister naar mijn persoonlijke verhaal.

Het zit niet ‘tussen je oren’ – maar je brein speelt wel mee

Laat ik één ding meteen duidelijk maken: de pijn is echt. Dit is geen kwestie van ‘aanstellen’ of ‘tussen je oren’, maar ons brein heeft een bijzondere beschermingsstrategie: het leidt ons liever af met fysieke pijn dan dat het ons confronteert met oude, vaak verdrongen emoties.

Dat mechanisme heet TMS – Tension Myositis Syndrome – een theorie van arts John Sarno. Zijn visie: als emoties te groot, pijnlijk of ongemakkelijk voelen, vernauwen onze bloedvaten, waardoor er minder zuurstof naar bepaalde plekken gaat. Vooral naar plekken die al kwetsbaar zijn. Gevolg: pijn.

En ja, dat kan jaren doorgaan. Tot je gaat voelen wat eronder zit.

Mijn eigen ‘cirkel van klachten’

In mijn geval begon het met een diagnose coeliakie toen ik een paar weken oud was; ik heb altijd een tarwe-gluten intolerantie gehad. Later bleek dat ik ook niet tegen koemelk(producten) kon. Ik had last van eczeem, allergieën, rug- en schouderklachten. Op mijn vijftiende kwam daar een ski-blessure overheen waardoor ik mijn levenlang last hield van pijn in mijn kuit: ‘een oude blessure’. Ik had altijd wel iets.

Toen mijn knieën pijn begonnen te doen, was de conclusie: artrose. Dat zat per slot van rekening in de familie.

Na het schrijven van mijn boek ‘Ontrafeld’, was ik juist pijnvrij. Maar de pijn kwam terug. Ze hebben daar zo’n irritant mooie afkorting voor: PHPD ‘pijntje hier, pijntje daar’.

Ik bezocht osteopaten, acupuncturisten, masseurs, fysiotherapeuten en nog veel meer. Alles hielp een beetje, maar nooit blijvend.

Totdat Anne de Maeyer, met wie ik de podcast opnam ‘Ego of intuïtie: wat stuurt jouw keuze’ vertelde dat zij enorm veel baat heeft gehad van de begeleiding van Alex Parenkuan om van haar chronische pijn af te komen.

Alex leerde mij om niet alleen de theorie achter TMS te begrijpen en dus anders naar pijn te kijken, maar ook om te voelen: wat wil mijn lijf mij vertellen?

Het gaat hier om onbewust verdrongen emoties. Ik begon te merken dat mijn klachten vaak opspeelden op momenten dat ik niet voelde wat ik écht voelde. Recent bijvoorbeeld, toen ik met mijn familie in Noorwegen was, waar ik vooral gericht was op de behoeften van anderen en vergat te checken: wat wil ík eigenlijk? Mijn lijf vond daar iets van en ik kreeg last van blaasjes op mijn tong (iets me je niet uitspreken 😉).

Hoe emoties pijn kunnen voeden

Onderdrukte boosheid, verdriet, angst of schaamte verdwijnen niet. Ze zijn zo pijnlijk om naar te kijken, dat ze zich verplaatsen naar je lijf. Liever fysieke pijn dan emotionele. Dat is wat het brein doet om ons te beschermen. Het wordt ook wel PDS genoemd: Pain Diversion Syndrome (lees: PHPD).

  • Je hebt een drukke periode, negeert je grenzen… en ineens heb je weer die oude rugpijn.
  • Een gesprek dat je liever vermijdt… en daar is je migraine weer.
  • Een familieconflict dat niet uitgesproken wordt… en opeens voel je je hele lichaam verkrampen.

Je lijf geeft signalen af en als je die niet weet te herkennen, doet het er een schepje bovenop. Totdat, zoals in mijn geval, je er simpelweg niet meer omheen kunt. Dan wordt het tijd om iemand in te schakelen die je kan helpen.

Checklist: is jouw pijn mogelijk verbonden aan emoties?

  • ✅ Speelt je pijn op verschillende plekken, soms zonder duidelijke medische oorzaak?
  • ✅ Heb je meerdere behandelingen geprobeerd zonder blijvend resultaat?
  • ✅ Worden je klachten erger in stressvolle periodes?
  • ✅ Merk je dat je vaak bezig bent met de behoeften van anderen, en minder met die van jezelf?
  • ✅ Voelt het idee dat emoties met je pijn te maken hebben ongemakkelijk of onlogisch?

Herken je je in meerdere punten? Dan kan het zinvol zijn om die verbinding tussen chronische pijn en emoties te onderzoeken.

Hoe je kunt beginnen

  1. Schrijf dagelijks zonder filter (‘JournalSpeak’ van Jennifer Sachs). Zet op papier wat er in je opkomt, ook al voelt het rauw of lelijk. Zo leer je om te voelen wat je voelt.
  2. Vraag jezelf af: Wat spreek ik níet uit? Wat zeg ik níet tegen mijn lief/mijn partner/collega of vriend?
  3. Voel in plaats van analyseren. Adem naar je buik en laat emoties er zijn, zonder oordeel.
  4. Doorbreek de afleidingscirkel. Merk je pijn op? Check of er een emotie onder zit voordat je in oplossingen springt.
  5. Zoek begeleiding. Dit proces is intens – je hoeft het niet alleen te doen. Ik denk graag met je mee.

Veelgestelde vragen over chronische pijn en emoties

1. Betekent dit dat mijn pijn ‘ingebeeld’ is?
Nee. De pijn is echt, alleen de oorzaak kan deels emotioneel zijn in plaats van puur fysiek.

2. Kan ik dan stoppen met medische behandelingen?
Niet per se. Maar het kan waardevol zijn om naast fysieke zorg ook emotioneel werk te doen.

3. Hoe lang duurt het voordat ik verbetering merk?
Dat verschilt. Sommige mensen merken binnen weken verschil, anderen hebben maanden nodig.

4. Helpt dit ook bij oude blessures?
Ja, vooral als de pijn langer aanhoudt dan fysiek verklaarbaar is.

5. Gaat dit alleen over pijn, of ook over andere klachten?
In de podcast vertel ik mijn persoonlijke verhaal. Ik heb niet alleen geen last meer chronische pijn, maar ook mijn darmen functioneren veel beter. Ik heb geen last meer van voedselintoleranties. En dat is meer dan ik ooit had durven hopen!

Conclusie

Chronische pijn en emoties zijn vaak veel sterker met elkaar verweven dan we denken. Door eerlijk te kijken naar wat je voelt – en vooral naar wat je niet wilt voelen – geef je je lijf de kans om te ontspannen en te herstellen.

De emoties zijn onbewust en onderdrukt, dus jij kunt er zelf niet bij. Anders had je dat allang gedaan! Ik kijk graag met je mee. In mijn persoonlijke coachingstraject nemen we ook dit stuk mee. Dit is namelijk van toepassing op alle aspecten van je leven.

Het vraagt moed. Maar geloof me: de beloning is groot.

💫 Ik ben Fiona Cook. Ik werk ruim 20 jaar als coach, waarvan 15 jaar systemisch, met familie- en organisatieopstellingen. Ik begeleid ondernemers en leiders om de dynamieken achter hun succes en uitdagingen te doorgronden en herhalende patronen te doorbreken, zodat ze bewust en in balans kunnen leiden. Lees meer over mij.

Spreekt dit je aan? Dan kan ik deze ook aanraden

Kun je een ander z’n lijden gunnen? Waarom het soms helender is om pijn niet weg te nemen, maar vol te laten bestaan; in jezelf én bij de ander.

Pijnlijke spiegels en hun uitnodiging Wat er geraakt wordt als iemand je triggert — en hoe je die spiegel kunt gebruiken voor groei in plaats van verweer.

Vakantie kan ook pijnlijk confronterend zijn Hoe juist rust het ongeziene zichtbaar maakt — en waarom dat niet verkeerd is, maar een uitnodiging tot eerlijk voelen.

Van intentie naar resultaat in 5 heldere stappen Hoe verlangen de motor kan zijn van verandering, áls je bereid bent de innerlijke stemmen te horen én zelf richting te kiezen.

Meer podcasts